Een eenvoudig begin
De Congregatie van de Zusters van Liefde van Onze Lieve Vrouw, Moeder van Barmhartigheid (SCMM) vindt haar bescheiden oorsprong op 23 november 1832 in Tilburg, Nederland. De congregatie werd gesticht door Pater Joannes Zwijsen, een man die diep geraakt was door de noden van de armen en de ongeletterde kinderen van zijn parochie. Met slechts drie toegewijde vrouwen en een klein huis in de wijk 't Heike begon hij aan wat zou uitgroeien tot een wereldwijde missie van mededogen, dienstbaarheid en barmhartigheid.
Joannes Zwijsen deelde ooit zijn eenvoudige maar diepgaande visie:
"Nadat ik in 1832 pastoor van deze parochie was geworden, besloot ik een liefdadigheidsinstelling op te richten, uitsluitend in het belang van de arme kinderen van mijn parochie, die geen onderwijs konden volgen. Ik had niets meer voor ogen dan de oprichting van een school waar deze arme kinderen zouden leren lezen, schrijven, naaien en breien."
Vanuit dit bescheiden begin groeide de congregatie uit tot een gemeenschap die zich toelegt op onderwijs, gezondheidszorg en maatschappelijk werk, geleid door de barmhartige liefde van God en het voorbeeld van Onze Lieve Vrouw, Moeder van Barmhartigheid. Vandaag de dag inspireert de geest van die eerste kleine school in Tilburg nog steeds de missie van de zusters over de hele wereld: hoop, waardigheid en liefde brengen aan iedereen, in het bijzonder aan de armen en gemarginaliseerden.
De eerste overste: Zuster Michaël Leijsen (1779-1862)
Maria Leijsen, geboren in Herentals, België, in 1779, werd de eerste algemeen overste van de congregatie. Op 53-jarige leeftijd verliet zij samen met enkele metgezellen in november 1832 Hoogstraten om zich bij pater Zwijsen in Tilburg te voegen, en gaf daarmee gehoor aan zijn roeping tot dienstbaarheid.
Deze vrouwen, bekend als begijnen, hadden al gekozen voor een leven van eenvoud, gebed en dienstbaarheid aan de armen. Hun eerste onderkomen was een bescheiden huis aan de Piusstraat, later verhuisden ze naar een gebouw dat bekend stond als "het huis met dertien cellen", een symbool van pater Zwijsens visie op een kleine maar toegewijde zustergemeenschap.
Op 5 februari 1834 legden zes zusters hun eerste religieuze geloften af in de parochiekerk van 't Heike, in aanwezigheid van de stichter. Op diezelfde dag werd zuster Michaël Leijsen verkozen tot de eerste overste, waarmee ze een toonbeeld werd van geloof, moed en onbaatzuchtige toewijding.
Twee jaar later legde ze een bijzondere gelofte af om patiënten met besmettelijke ziekten te verzorgen, zelfs met gevaar voor eigen leven, waarmee ze de diepte van haar mededogen en haar volkomen vertrouwen in God toonde. Ze diende twintig jaar lang trouw als algemeen overste en overleed in 1862 op 83-jarige leeftijd, waarbij ze een blijvende erfenis van barmhartigheid en liefde naliet.
Uitbreiding en Missie
Vanaf de beginjaren breidde de Congregatie van de Zusters van Liefde van Onze Lieve Vrouw, Moeder van Barmhartigheid, zich snel uit over heel Nederland. Ze stichtten scholen, ziekenhuizen en liefdadigheidsinstellingen die talloze levens veranderden. Hun apostolisch werk richtte zich voornamelijk op onderwijs en gezondheidszorg – tastbare uitingen van de barmhartigheid en compassie die centraal staan in hun charisma.
Na verloop van tijd breidden de zusters hun missie uit tot buiten Nederland en brachten hun geest van dienstbaarheid, nederigheid en liefde naar andere delen van de wereld. Door middel van onderwijs, gezondheidszorg en pastorale zorg bleven ze de barmhartige liefde van God belichamen, waar ze ook werden uitgezonden.
In elke missie streefden de zusters ernaar de menselijke waardigheid te handhaven en Gods liefde zichtbaar te maken, vooral onder de armen, de zieken en de gemarginaliseerden. Hun blijvende toewijding aan compassie en dienstbaarheid blijft een levend getuigenis van de visie van Pater Joannes Zwijsen en Zuster Michaël Leijsen, wier geloof en naastenliefde nieuwe generaties over de hele wereld blijven inspireren.
Aanwezigheid en leven vandaag de dag.
De Nederlandse zusters wonen tegenwoordig allemaal in Tilburg. Op hoge leeftijd getuigen zij nog steeds met sereniteit en wijsheid van het charisma van barmhartigheid, en laten zij zien dat het belangrijkste nu is om te zijn, in plaats van te doen.
In maart 2025 hield de Provincie Nederland een Overgangskapittel, waarmee zij ophield een provincie te zijn en een Regio werd.
Er werd een Regionaal bestuur gevormd, bestaande uit de volgende drie zusters:
• Zuster Mariëtte Kinker, regionale overste
• Zuster Mel Heuver, vicares
• Zuster Pauline Mul, bestuurslid
De zittingsperiode loopt tot 2029.
Met geloof en hoop houden de zusters de vlam van barmhartigheid levend, de kostbaarste gave die hun stichteres hen heeft nagelaten.
Verenigd met de Zusters van Liefde
In de Nederlandse regio blijven veel mensen verbonden met de missie en de geest van de Zusters van Liefde via groepen en verenigingen, zoals:
• Barach Groep – een ruimte die openstaat voor iedereen die een tijdje met de Zusters wil meelopen, om geloof en broederschap te delen.
• Geïnspireerde Vereniging – brengt Zusters en leken samen die zich inzetten voor reflectie op de toekomst van het religieuze leven en het getuigenis van barmhartigheid in de wereld van vandaag.
De zusters blijven ook actief betrokken bij solidariteitsbewegingen en -initiatieven, zoals:
• Barmhartigheidsbeweging
• Vincentiaanse Familie
